SLUŽBE ZA TRANSFIZIJU KRVI

Pokazatelji kvaliteta rada u službama za transfuziju krvi definisane su u sledećim oblastima:

1.      Prikupljanje krvi,

2.      Prerada prikupljene krvi,

3.      Kontrola kvaliteta komponenata krvi,

4.      Primena nacionalnih standarda kvaliteta u procesu rada službi za transfuziju krvi,

5.      Dokumentnost u procesu rada službi za transfuziju krvi.

Obavezni pokazatelji kvaliteta koji se prate u službama za transfuziju krvi su:

• prosečan broj davanja krvi dobrovoljnih davalaca po lekaru,

• prosečan broj laboratorijskih analiza koji se obavljaju za pacijente po lekaru,

• formiran registar davalaca krvi,

• procenat namenskih (porodičnih) davanja krvi,

• procenata davanja krvi na terenu (u mobilnim timovima),

• primena upitnika za davaoce krvi,

• primena nacionalnih kriterijuma za selekciju davalaca krvi,

• broj prikupljenih jedinica krvi prema strukturi kesa,

• primena nacionalnog algoritma obaveznih testiranja uzoraka krvi davalaca na markere transfuzijskih transmisivnih infekcija,

• procenat transfundovanih jedinica cele krvi,

• procenat primenjenih eritrocita osiromašenih leukocitima,

• primena nacionalnih vodiča za terapiju komponentama krvi,

• uspostavljene formalne procedure za evidentiranje posttransfuzionih reakcija,

• uspostavljene standardne operativne procedure rada,

• uspostavljene formalne procedure za kontrolu kvaliteta komponenata krvi,

• evidencija o prijemu i distribuciji jedinica krvi uzetih iz drugih ustanova,

• postojanje formalizovane procedure za prijavu neusaglašenosti i incidenata.

Ciljevi kvaliteta u ovoj oblasti su definisani na osnovu Nacionalnih standarda koji su doneti maja meseca 2006.godine od strane Ministarstva zdravlja, Preporuka za primenu, upotrebu i obezbeđenje kvaliteta komponenata krvi (12 izdanje) i Pravilnika o bližim uslovima zadravstvene delatnosti u zdravstvenim ustanovama (Sl. Glasnik RS, br.43/06).

Prosečan broj davanja krvi po lekaru u službama za transfuziju krvi zdravstvenih ustanova Raškog okruga se kreće od 426.5 davanja po lekaru u OB Novi Pazar do 810.8 davanja u OB Kraljevo što čini okružni prosek od 640 davanja koji je manji od republičkog proseka koji iznosi 736 a takođe je manji od preporučenog nacionalnog standarda od 750 davanja po lekaru. Prosečan broj pregledanih DDK po lekaru u ovoj službi OB Novi Pazar iznosi 457.5 a u OB Kraljevo 1093.6, što na okrugu daje vrednost ovog pokazatelja od 810.9 i približno je vrednosti pokazatelja za nivo republike koji iznosi 836 pregledanih DDK po lekaru (grafikon br. 1). prosečan broj laboratorijskih analiza po lekaru se kreće od 7076.5 u BSTK Novom Pazaru do 16554 u BSTK Kraljevo što daje prosek za okrug od 12341.8.

Grafikon br. 1

Davanje krvi u mobilnim timovima je zastupljeno samo u službi za transfuziju krvi OB Kraljevo i iznosi 15.3% za nivo ustanove odnosno 10.8% za nivo Raškog okruga. Vrednost ovog pokazatelja za Republiku Srbiju je nešto manje od nacionalnog standarda koji iznosi 50% (49.6%) pri čemu je davanje u mobilnim timovima zastupljenije u STK južnog i severnog republičkog regiona nego u centralnom.

Kada su u pitanju odbijeni davaoci preporučeni standard je 10±3% a za broj namenskih davanja da bude <1%. Na teritoriji Raškog okruga navedeni pokazatelji su prikazani u tabeli br.6.

Tabela br. 1 Pokazatelji kvaliteta u oblasti prikupljanja krvi

U BSTK Novi Pazar prikupljaju se samo jedinice à 450ml krvi kako je i preporuka nacionalnog standarda dok se u ovoj službi u Kraljevu u drugoj polovini prošle godine prikupilo 362 jedinice à 350ml što je skoro petina prikupljenih jedinica krvi. U BSTK Kraljevo skora sva prikupljena krv se prerađuje a od ukupnog broja izdatih jedinica eritrocita 5.75% su deleukocitovani, dok je u ovoj službi u Novom Pazaru manje od polovine prikupljene krvi prerađeno a od ukupnog broja izdatih jedinica eritrocita 14% su deleukocitovani (tabela br.7).

 Tabela br.2 Pokazatelji kvaliteta u oblasti prerade prikupljene krvi

Nacionalni cilj u oblasti kontrole kvaliteta komponenata krvi je da se vrši kontrola 4 jedinice mesečno ili 1% proizvedenih jedinica. U BSTK Novi Pazar od navedenih familija produkata proizvode se eritrociti i zamrznuta sveža plazma ali nije uspostavljena procedura kontrole kvaliteta dok se u istoj službi u Kraljevu proizvode sve vrste iz familije produkata krvi i uspostavljena je procedura kontrole kvaliteta.

Analiza pokazatelja kvaliteta u oblasti dokumentovanosti procesa rada pokazuje da formiran registar davalaca krvi imaju obe službe sa teritorije okruga, u kraljevačkoj službi za transfuziju krvi su delimično uspostavljene procedure za evidentiranje posttransfuzijskih reakcija i za prijavu neusaglašenosti i incidenata a u istoj službi u OB Novi Pazar nisu kao ni evidencija o prijemu i distribuciji krvi uzetih iz drugih ustanova koja postoji u BSTK Kraljevo.

Kada su u pitanju pokazatelji kvaliteta u oblasti primene nacionalnih standarda u BSTK Kraljevo imamo realizovanu primenu upitnika za davaoce krvi, primenu nacionalnih kriterijuma za selekciju davalaca krvi, primenu nacionalnog algoritma obaveznih testiranja uzoraka krvi davalaca na markere TTI i primenu nacionalnih vodiča za terapiju komponentama krvi a delimično uspostavljene procedure rada i procedure za kontrolu kvaliteta krvi. U BSTK Novi Pazar imamo uspostavljenu nacionalnih kriterijuma za selekciju davalaca krvi, primenu nacionalnog algoritma obaveznih testiranja uzoraka krvi davalaca na markere TTI i primenu nacionalnih vodiča za terapiju komponentama krvi, delimično uspostavljene procedure rada a nemaju uspostavljenu primenu upitnika za davaoce krvi i proceduru za kontrolu kvaliteta krvi.